Một vị giám mục Việt Nam lão thành rất đáng kính đã chia sẻ kinh nghiệm giáo dục công giáo thực tế mà chính ngài đã nhận được từ gia đình, nói rằng: “Tôi xét mình xem nhân tố nào đã ảnh hưởng sớm nhất và sâu nhất trong hành trình giáo dục, mà tôi đã trải qua. Xét đi xét lại, tôi vẫn thấy nhân tố đó là bố mẹ tôi. Các ngài đã dạy tôi những điều đơn sơ. Chính những điều giản dị ấy đã cho tôi những định hướng rõ. Hành trình nền giáo dục công giáo trong tôi đã khởi hành từ việc đón nhận những điều giản dị ấy”.

Truyền đạt và đón nhận đức tin từ những điều giản dị ấy trong bầu khí yêu thương gia đình chính là cách thức sơ đẳng nhưng quan trọng nhất của việc Loan báo Tin mừng và làm cho con người gặp gỡ Chúa Kitô và trở thành môn đệ của Người. Đó không phải đã là những yếu tố căn bản đầu tiên của Dạy Giáo Lý đó sao?

Dạy Giáo Lý hay còn gọi là Huấn giáo (catechesis) nghĩa là gi? Thuật ngữ ấy chỉ toàn thể nỗ lực trong Hội Thánh để làm cho người ta thành môn đệ, để giúp người ta tin rằng Đức Giêsu là Con Thiên Chúa, để nhờ tin mà họ được sống nhờ Danh Người (Ga 20, 31), và để giáo dục và chỉ dẫn họ trong cuộc sống đời này, và như thế, xây dựng Thân Thể Đức Kitô.

 “Huấn giáo là giáo dục đức tin cho trẻ em, thanh niên và người lớn, gồm đặc biệt là việc giảng dạy giáo lý Kitô giáo một cách có tổ chức và hệ thống, nhằm khai tâm họ vào cuộc sống Kitô hữu sung mãn.”2 Chúng tôi tự hỏi sứ vụ này liên hệ đến gia đình kitô giáo như thế
 nào?

 1. Dạy giáo lý trong gia đình

Nhiệm vụ huấn giáo cũng như giáo dục đức tin phải bắt đầu từ gia đình, vì gia đình là Hội Thánh tại gia, là “nơi quy tụ hơi thở ban đầu của đức tin”. Nói đúng hơn, gia đình là chủ thể giáo dục đệ nhất, là nơi đầu tiên một con người, một nhân vị được khuôn đúc nên trong những nét căn bản nhất. Chữ “đệ nhất” ở đây có hai nghĩa. Trước hết nó có nghĩa là, không nơi nào khác, không chủ thể giáo dục nào khác có thể thay thế gia đình, cho dẫu cả khi chính gia đình chấp nhận được thay thế. Gia đình dẫu có muốn cũng không bao giờ có thể chối bỏ sứ mạng giáo dục, bởi lẽ sứ mạng ấy là không thể thay thế được. Và kế đến, cũng từ đó, đến một giai đoạn nào đó trong tiến trình phát triển nhân vị mọi chủ thể giáo dục khác (như học đường, giáo xứ, cộng đồng xã hội) phải hợp tác với gia đình. Điều đó càng đúng hơn trong lãnh vực giáo dục đức tin, vốn là nền tảng cho mọi mặt giáo dục khác trong các gia đình kitô giáo. Chính cha mẹ kitô hữu dẫn đưa con cái mình đến với Chúa Kitô, để đến lượt chúng cũng trở thành môn đệ của Người. Dó đó, cha mẹ trước hết phải là người môn đệ gương mẫu và tiên phong. Nói cách khác, giáo dục đức tin và giáo dục nói chung trước hết phải bằng gương sáng của hành động. Dạy giáo lý trong gia đình đòi hỏi các bậc phụ huynh phải chuẩn bị cho mình thành một Giáo lý viên gương mẫu cho chính con em mình.

Lm. Louis Nguyễn Anh Tuấn