Ý thức sứ mệnh loan truyền mầu nhiệm ơn cứu độ, làm cho mọi người nhận biết chân lý và sự thật (2Cr 4,1-6; 1Tm 2,4), đồng thời nhận lãnh trách nhiệm thiêng liêng đối với con cái mình từ nơi Chúa Kitô, Giáo Hội nhìn nhận mình có nhiệm vụ “thông phần vào việc mở mang và phát huy các nền giáo dục” để góp phần vào việc phát triển toàn diện đời sống con người. Công đồng khẳng định rằng “sứ mệnh giáo dục của Giáo Hội bắt nguồn từ bản tính xã hội của mình và từ quyền lợi của con người mà Giáo Hội có bổn phận phải thăng tiến.”

Theo quan điểm của Giáo Hội, “nền giáo dục chân chính là đào tạo con người nhằm đạt tới cùng đích của mình cũng như lợi ích của tập thể mà họ là thành viên và sẽ dự phần cho đến tuổi trưởng thành.”

Trong vấn đề giáo dục cho con người hiện đại, Giáo Hội mời gọi lưu ý đến những tiến triển của khoa tâm lý và sư phạm hiện đại, để không chỉ giúp con người trưởng thành nhân cách mà còn giúp họ ý thức hơn về bổn phận của con người với Thiên Chúa - Đấng Tạo Hóa, biết thờ phượng Người trong tinh thần và chân lý (Ga 4,23). Giáo Hội cũng đưa ra những phương thế riêng của mình, trong đó đáng lưu ý trước hết là việc dạy giáo lý và giáo dục tôn giáo.

Trong tất cả các phương tiện giáo dục, học đường giữ một vai trò đặc biệt. Giáo Hội hiện diện cách đặc biệt trong lãnh vực học đường qua các trường Kitô (hay còn gọi là trường Công Giáo). Trường Kitô ngoài mục tiêu là tạo cho môi trường học đường bầu khí sống động, thấm nhuần tự do và bác ái theo tinh thần Tin Mừng, giúp trẻ em, thanh thiếu niên phát triển nhân cách và lớn lên theo con người mới, biết mưu cầu lợi ích cho xã hội và chuẩn bị biết phục vụ để mở mang Nước Chúa. “Trường Kitô không cần phải thành công nhiều về kinh tài hay số lượng, nhưng cần đầy đủ dụng cụ nhất, hợp thời nhất xét về phương pháp giáo dục và giáo huấn.”

Thật đẹp đẽ và là bổn phận rất nặng nề đối với các nhà giáo dục, họ giúp đỡ cha mẹ chu toàn nhiệm vụ và thay thế cộng đồng nhận lãnh chức vụ giáo dục nơi học đường. Thánh Công Đồng cũng tuyên bố rằng giáo dục thanh thiếu niên là một hoạt động tông đồ rất thích hợp và cần thiết cho thời đại chúng ta, đồng thời phục vụ Giáo Hội cách đích thực.

Do vậy, Công Đồng nhấn mạnh rằng: “Việc chuẩn bị các nhà giáo dục chính là nền tảng cho nền văn hoá nhân bản. Sự chuẩn bị đó khởi sự từ cấp sơ học, nhưng nhất là ở bậc trung học với những phát minh khoa học, luân lý và thẩm mỹ bảo đảm cho nhà giáo một kiến thức tổng quát giúp vào việc khai mở (soi sáng) tâm trí. Sau đó huấn luyện về tâm lý sư phạm sẽ giúp họ nhạy cảm trước những vấn đề mà nhà giáo sẽ gặp phải trong sứ mạng dẫn dắt thanh thiếu niên. Sau cùng sự đào tạo luân lý và tôn giáo sẽ giúp nhà giáo thấy rõ lý tưởng siêu nhiên của con người mà những tâm hồn được họ dẫn dắt phải sống”.

Công đồng Vatican II cho thấy sự quan yếu càng ngày càng gia tăng của việc giáo dục, với ảnh hưởng của nó ngày càng sâu rộng trong đời sống Giáo Hội. Và vì sứ mệnh cao cả Chúa Kitô trao phó, Giáo Hội quan tâm đến vấn đề giáo dục.

Công đồng tuyên bố những nguyên tắc căn bản như sau:

1. Giáo dục công giáo có mục đích hướng dẫn con người đạt đến sự thiện về các phương diện nhân bản và đạo đức, để cộng tác vào công việc thánh hoá trần gian.
2. Giáo Hội sẳn sàng cộng tác với toàn thể các dân tộc trong lãnh vực giáo dục, biết rằng mọi người hết thảy đều có quyền được giáo huấn.
3. Giáo hội sử dụng tất cả mọi phương tiện giáo dục, chẳng hạn như các cơ quan thông tin, tuyên truyền, các hội đoàn thanh thiếu niên, các tổ chức hoạt động xã hội…
4. Học đường giữ một địa vị quan trọng trong các phương sách giáo dục. Học đường có phận sự cộng tác với phụ huynh trong việc giáo dục con em. Và phụ huynh có quyền tự do tuyển chọn trường học cho con cái và chính quyền trong xã hội phải trợ giúp vào việc thi hành quyền lợi tự do ấy.
5. Kitô hữu có trách nhiệm cộng tác với công dân xã hội trong lãnh vực giáo dục.
6. Giáo dục luân lý và giáo lý là một phận sự rất trọng yếu của Giáo Hội. Các bậc phụ huynh có phận sự trọng yếu bảo đảm cho con cái được học hỏi giáo lý và nhân bản. Công đồng long trọng công bố điều này và hoan nghênh các chính quyền và xã hội dân sự đã trợ giúp các gia đìnhy làm tròn bổn phận của họ.
7. Giáo Hội có quyền thành lập các trường công giáo là những trung tâm tu thân và tu đạo và huấn luyện đời sống tông truyền, đó là những việc tông đồ xác thực. Các bậc phụ huynh có đủ phương tiện đều có phận sự gửi con đến học các trường công giáo.
8. Giáo Hội quan tâm riêng đến các trường tiểu học và trung học, và trong hoàn cảnh hiện tại, đến các trường hướng nghiệp và kỹ thuật, cũng như các việc giáo dục trẻ em khuyết tật và chậm tiến.
9. Giáo Hội cũng quan tâm riêng đến các trường đại học là nơi biểu hiện sự hòa hợp giữa đức tin và khoa học. Giáo Hội khuyến dụ sự quý trọng về phẩm hơn là về lượng. Đại học cần phải mở rộng cửa đón nhận tất cả những ai có đủ khả năng theo học, nhất là nơi các tân quốc gia.
10. Các đại học công giáo có phận sự phát triển các khoa thần học, để tăng cường sự hiểu biết các kiền thức mặc khải.
11. Các hoạt động giáo dục của Giáo Hội phải được phối trí về mặt quốc gia và quốc tế.Giáo Hội tri ân những ai đang cộng tác vào việc giáo dục và dạy học, khuyến khích họ bền đỗ trong sứ mạng, bảo đảm sự hiện diện của Giáo Hội trong thế giới tri thức ngày nay.

(Trích yếu “Tuyên ngôn về giáo dục công giáo” của Công đồng Vatiacan II)

Trường Kitô từ sau Công đồng Vatican 2, với Tuyên Ngôn Giáo Dục, đã “chuyển đổi từ trường cơ chế sang trường cộng đồng”. Theo quan điểm giáo dục của Công đồng, trường Kitô là “một môi trường rất quan trọng cho việc huấn luyện nhân bản và giáo dục đức tin”, vì ngoài việc theo đuổi mục tiêu về văn hoá và đào tạo nhân bản cho người trẻ như các trường học khác, trường Kitô còn có những đặc tính riêng là “tạo ra trong cộng đồng học đường một bầu khí mang tinh thần Tin Mừng về tự do và bác ái. Giúp người trẻ phát triển nhân cách của họ, đồng thời triển nở cách phong phú kho tàng ơn Thánh tẩy mà họ lãnh nhận khi Rửa tội, trở thành tạo vật mới trong Chúa Kitô. Giúp người trẻ phối hợp tất cả văn hoá nhân văn với sự rao giảng về ơn cứu rỗi”.

Trường Kitô là nơi tác vụ Lời Chúa có thể được thực thi dưới nhiều hình thức như giáo dục tôn giáo, giảng dạy giáo lý, giảng giải Lời Chúa. Trong nhiều hình thức ấy thì giáo dục tôn giáo và giảng dạy giáo lý đóng vai trò quan trọng, hai hình thức này có mối tương quan vừa khác biệt vừa bổ sung cho nhau, chúng “có một sự ràng buộc không thể tháo ra được, đồng thời phải có một sự phận biệt rõ ràng giữa việc dạy tôn giáo và việc dạy giáo lý”. Tính đặc trưng của giáo dục tôn giáo ở học đường là thâm nhập tinh thần Kitô vào môi trường văn hoá và đi vào mối quan tâm với những kiến thức khác. Hiểu đó như là một tác vụ Lời Chúa, giáo dục tôn giáo đồng hoá Tin Mừng trong diễn trình cá nhân văn hoá một cách có hệ thống và phê bình. Giáo dục tôn giáo ở học đường là đặt thứ men năng động của Tin Mừng vào những kiến thức và những giá trị được cung cấp cho học sinh qua những môn học khác, và phải “cố gắng liên kết thực sự với yếu tố của những kiến thức môn học khác, để cho Tin Mừng thấm sâu vào não trạng của học sinh trong môi trường huấn luyện để hoà hợp với văn hoá, giúp học sinh sống và làm việc dưới ánh sáng đức tin hôm nay và sau này ngoài xã hội.”

Để người nghèo được hưởng một nền giáo dục, được thăng tiến nhân phẩm và đạt tới ơn cứu độ, Groan La San dược Chúa Thánh Thần thúc đẩy, quan tâm tới cảnh khốn cùng nhân bản và thiêng liêng của trẻ em nghèo. Ngài hiến mình đào tạo các thầy giáo, biết hết mình xả thân cho công cuộc mở mang học vấn và giáo dục Kitô , Ngài đã canh tân học đường để học đường mở cửa đón nhận trẻ nghèo và trở thành dấu chỉ Nước Trời và phương tiện cứu độ cho mọi người.

Giáo dục La San có mục đích “đem lại cho giới trẻ, đặc biệt là giới trẻ nghèo một nền giáo dục nhân bản và Kitô [...]”, chính vì thế mà Dòng lập ra các trường học . Quan điểm giáo dục La San coi “học đường là khí cụ tốt nhất, tuy không loại trừ các phương tiện khác, để “xây dựng gia đình con cái Thiên Chúa ngay trong lịch sử nhân loại.” Theo dự tính của thánh Gioan La San gợi hứng, Dòng “lập các trường học và cộng tác vào việc linh hoạt các cộng đoàn giáo dục…”, và nghề dạy học được coi là một thừa tác vụ mà Dòng nhận lãnh từ nơi Thiên Chúa và Giáo Hội .

Học đường Kitô và mục đích của giáo dục La San có những mối dây liên kết nội tại. Trước hết vì học đường Kitô là cơ sở chính yếu để dạy cho người trẻ cách sống xã hội, tại đó, nhờ quan hệ với người khác, nhờ học hỏi những kiến thức và hiểu biết về văn hoá, những kinh nghiệm sống nhân bản… qua sách giáo khoa, cùng với sự hướng dẫn của các thầy mà học sinh học cách sống và nhờ đó triển nở các phẩm chất của con người .

Những kiến thức và hành động văn hoá của học đường Kitô, ngoài mục đích làm thăng tiến về nhân bản cho học sinh, nó có thể chuẩn bị cho các người trẻ đón nhận Lời Chúa. Do vậy, giáo dục La San luôn “tìm cách liên kết thăng tiến nhân bản với việc rao giảng Lời Chúa.”

Và chính học đường Kitô là nơi có thể áp dụng ngay những giảng dạy của huấn giáo và là nơi người trẻ có thể thử nghiệm ngay ở đó một lối sống cộng đoàn về việc cầu nguyện, đi vào mầu nhiệm phụng vụ, sống theo những đòi hỏi của sự tự do của con cái Thiên Chúa và thực thi nhiệm vụ tông đồ của người tín hữu .