“Tử tế”, cụm từ rất tầm thường, quen thuộc nhưng dường như được coi là một giá trị cơ bản của con người. “Tử tế” là khởi điểm, là nguồn suối mà từ đó chảy tràn nhiều giá trị tích cực khác như: lương thiện, tha thứ, nhẫn nại và quảng đại. Một cử chỉ hết sức thu hút và khích lệ.

Loạt Bài Một Chút Tử Tế

Trong cuộc sống hằng ngày nhiều khi chúng ta không nghĩ đến vì nó quá tầm thường. Nhưng thực ra ngày nào cũng vậy, cuộc sống chúng ta lệ thuộc vào những cử chỉ và hành động “tử tế” của rất nhiều người. Từ lúc mới sinh, chúng ta cần sự tử tế của cha mẹ, khi đến nhà trẻ, chúng ta cần sự tử tế của những bảo mẫu. Chúng ta vẫn còn nhớ câu chuyện người bảo mẫu hành hạ những trẻ em, được chiếu nhiều lần trên đài truyền hình và chúng ta còn tìm thấy trên trang web; sau nầy khi lớn lên, trong những lúc ốm đau, già yếu, chúng ta lại càng tùy thuộc vào sự tử tế của người khác. Nếu đầu đời và cuối đời, chúng ta tùy thuộc vào sự tử tế của người khác, thì tại sao trong lúc còn mạnh khỏe, chúng ta không sống tử tế hơn một chút đối với những người chung quanh?

“Tử tế” và “cảm thông” rất cần thiết để cho cuộc đời chúng ta mang một ý nghĩa. Chúng là cội nguồn của niềm vui và hạnh phúc thật không bao giờ tàn. Qua sự “tử tế”, và qua tình bác ái, yêu thương, lương thiện, sự thật và sự công bình, chúng ta làm việc thiện. Nếu chúng ta thực hiện được điều đó, đời chúng ta có ý nghĩa hơn, và chúng ta sống trong an bình, hòa hợp mang đến cho thế giới chung quanh một điều gì đó tích cực trong cuộc sống.

Báo “Saigon nhỏ” ngày 16/10/2009 có kể chuyện một hành động tử tế  của “Thằng Rái cá” thật cảm động. Vì nhà nghèo nên bé phải ở nhà giúp gia đình khi chưa học xong tiểu học. Ngày ngày ra sông câu cá và tắm sông, bơi lội như rái cá, cho nên người ta đặt tên đó cho em luôn. Ngày kia, sau khi cắm câu, em trèo lên cây đại lăng ở bờ hồ, núp dưới táng lá và trông chừng các cần câu. Bổng nhiên, một đoàn du khách quý tộc đến cắm trại nơi đó, dọn bày đồ ăn uống sang trọng, trong khi đó, một em bé chừng 12, 13 tuổi mặc đồ tắm và xuống hồ bơi. Đang nô đùa thích thú thì bổng đâu có hai con bạch thiên nga rất đẹp bơi về phía nó. Và đứa bé bơi theo, mãi mê nên ra xa bờ, chỗ rất sâu. Nhưng đứa bé bơi rất kém nên bị hụt chân và la lên “cứu tôi với, cứu tôi với”. Các nhà quý tộc vội chạy xuống nhưng dừng lại vì nước quá sâu và không ai biết bơi. Cậu bé thấy nguy cơ, bèn nhảy ùm xuống sông và đưa đứa bé vào bờ. Mọi người xúm xít lo cho đứa bé vừa được cứu, nhưng quên mất người đã cứu nó. Một giờ sau, khi đứa bé đã được bác sĩ chăm sóc và mọi nguy hiểm đã qua, người ta mới nhớ đến người đã cứu nó và đi tìm. Khi đã tìm thấy, cha cậu bé cám ơn rối rít và hỏi cậu muốn gì để gọi là đền ơn cứu mạng. Cậu trả chỉ lên bàn ăn và nói muốn xin ổ bánh mì dư về cho mẹ. Nhưng người cha hỏi cậu bé muốn điều gì khác cơ, muốn làm gì khi lớn lên. Cậu bé nhìn bác sĩ và nói: “Lớn lên con muốn làm việc cứu người như ông kia”. Bố cậu bé trả lời: “Ồ đối với ta đó là chuyện nhỏ, ta sẽ giúp con”…

Người mà “thằng rái cá” cứu cho khỏi chết đó không ai khác là Winston Churchill, vị Thủ Tướng đã làm rạng rỡ nước Anh , một vĩ nhân tài giỏi lỗi lạc của thế giới hồi Đệ Nhị Thế Chiến.

“Thằng Rái Cá” sau nầy cũng trở thành bác sĩ như ước mơ của cậu, có tên là Fleming, một nhà bác học lừng danh toàn cầu, đã tìm ra thuốc trụ sinh Penicillin. Ông đích thực là vị Ân Nhân của cả nhân loại.

Câu chuyện chưa chấm dứt nơi đây. Sau nầy, khi Thủ Tướng Churchill lâm bệnh nặng, nhiều bác sĩ lắc đầu. Và trong lúc bệnh tình nguy kịch nhất thì Fleming xuất hiện và lại một lần nữa, đã cứu sống người Bạn cố tri của mình. Khi tỉnh dậy, Churchill cảm động và nói rằng: “Fleming! Có phải mỗi lần tôi sắp chìm, thì Chúa sai bạn đến vớt tôi lên?”

Kinh nghiệm về sự tử tế có thể là một sự phiêu lưu tuyệt vời thay đổi từ bên trong cách sống và cách suy nghĩ của chúng ta, giúp chúng ta ngày càng trưởng thành hơn trong đời sống nhân bản và đời sống thiêng liêng. Sự tử tế mà chúng ta nói đến ở đây là sự tử tế thật tình, không phải là sự tử tế xã giao hay bề ngoài,  đãi bôi, một sự quảng đại có tính toán. Những cách cư xử “tử tế bề ngoài” che đậy một sự ích kỹ lạnh ngắt hay che đậy một sự tức giận trong lòng, chưa nói đến “tử tế vì bắt buộc”. Trong những sự tử tế không thật, có thể kể ra sự tử tế của người yếu, luồn cúi, dạ dạ vâng vâng….

Sự tử tế thật là cái gì đó tỏa ra từ nơi thâm sâu của tâm hồn, rất êm dịu. Mỗi người trong chúng ta đều cất giữ kín một phần nào đó của riêng chúng ta vì chúng ta sợ, sợ bị sai lầm, sợ đau khổ, sợ bị chỉ trích, sợ bị người khác khai thác, sợ người ta thấy kỳ cục, sợ bị chê cười…Nhưng nhà phân tâm học Alberto Alberti có nói: “Tình yêu không được biểu lộ sẽ được biến đổi thành thù hận, niềm vui không được sống sẽ biến đổi thành cạn kiệt”. Chúng ta không thể cho phép mình quên đi những tiềm năng của chúng ta. Nếu chúng ta đạt đến sự trìu mến trung tâm nầy thì cả tâm hồn và thế giới quanh chúng ta có đầy sức sống và chúng ta sẽ có hàng ngàn khả năng để thay đổi.

Nhưng chúng ta vẫn biết tất cả không phải đều là màu hồng. Chúng ta thấy chung quanh xã hội chúng ta, sự tử tế dường như bị quên lãng, những giao tiếp giữa nhau ít nồng ấm, những dịp gặp nhau ít hơn, những cuộc trò chuyện , trao đổi có vẽ vội vàng, thời giờ dành cho nhau ít hơn. Người ta đồng thuận tình người ít quan trọng hơn là tiền bạc; thăm hỏi nhau ít quan trọng hơn là quà cáp; những phép lịch sự, truyền thống tốt đẹp dần dà mất đi; tình thương, tình bạn cũng không còn bền lâu…Sự thật mà chúng ta ít khi nghĩ đến, không phải chỉ có thức ăn ngon mới đem lại cho chúng ta da dẻ hồng hào, một sức khỏe tốt, nhưng một cử chỉ yêu thương, một lời nói tử tế.

Dĩ nhiên, những tình cảm con người biến đổi theo năm tháng, theo thời đại. Nhưng thời đại hôm nay có thể nói là thời đại “đại khái” ảnh hưởng thời đại kỹ nghệ. Nhiều lý do giảng nghĩa sự lạnh lùng nầy: nhiều cách sống mới lạ, nhiều kỹ thuật mới phát minh, sự xuống dốc của các gia đình, coi thường và không quan tâm đến những giá trị nhân bản, phong trào nhập cư ào ạt làm họ phải lìa xa mái nhà thân yêu nơi họ đã lớn lên và được giáo dục và họ phải chịu ảnh hưởng của cuộc sống xô bồ, chạy lo kiếm cơm hằng ngày, chưa kể còn phải nặng gánh gia đình.

Mỗi người chúng ta phải chọn lựa thôi: theo con đường sống ích kỷ hay con đường sống liên đới và tử tế với kẻ khác. Trong thời buổi ngày hôm nay, khi mà con người chỉ nghỉ đến mình, đến những lợi ích của cá nhân thì sự “tử tế” cũng không phải là một thứ xa xỉ, nhưng thực sự lại là một điều hết sức cần thiết. Chúng ta hy vọng sống còn trên hành tinh nầy chỉ khi chúng ta đối xử với nhau tốt hơn mà thôi.

Nhật Nhật Tân (Theo Tỉnh Dòng La San Việt Nam)