Mở to đôi mắt và rung động con tim là một lời cầu chúc mà chúng tôi mong gửi đến các bạn, nhất là các bạn trẻ. Bởi một lẽ đơn giản là khi các bạn chấp nhận bước theo Chúa Kitô, chấp nhận những yêu sách mà Thầy Giêsu đặt ra cho cuộc đời mình, các bạn cũng mong muốn có đôi mắt nhân từ của Chúa và một trái tim rộng lương bao dung của Ngài.

LÀ MÔN ĐỆ CỦA CHÚA KITÔ

"MỞ TO ĐÔI MẮT VÀ RUNG ĐỘNG CON TIM"

TRONG THẾ GIỚI HÔM NAY

1. Dẫn Nhập: Các Khía Cạnh Của Đời Sống Người Môn Đệ Chúa Kitô Hôm Nay

"Là Môn Đệ Của Chúa Kitô Hôm Nay, Mở To Đôi Mắt Và Rung Động Con Tim", đó là lời mời gọi chúng ta hãy Xuất Hành. Cuộc xuất hành này thể hiện trong ba khía cạnh đời sống của người môn đệ Chúa Kitô.

Xuất hành để bước theo một lời mời gọi của Chúa Giêsu "hãy nên hoàn hảo như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn hảo" qua việc lắng nghe và chiêm ngắm Lời Chúa và cả lời bày tỏ ý kiến, tiếng khóc than, tiếng kêu van, tiếng rên rĩ, những cơn đau đớn kinh khủng, sự đau khổ, nỗi thống khổ của anh chị em chúng ta. Và đáp trả bằng hành động của lòng thương xót với con tim rung động. Đây là một cuộc xuất hành trong tư cách là tiên tri của Chúa.

Xuất hành ra khỏi "con người thứ nhất với bản tính tự nhiên" luôn khư khư "kéo chăn về phía mình" chỉ muốn "anh em như tôi là", biết "mở to đôi mắt và rung động con tim" để có thể thấu hiểu, thông cảm, chấp nhận những dị biệt nơi Anh Chị Em để nhìn nhận "anh chị em như họ là" tạo nên được một đời sống quân bình các hiện tượng văn hóa và bản chất văn hóa nơi chính bản thân mỗi người và để cùng nhau xây dựng đời sống cộng đoàn trở nên kỳ diệu hơn là kỳ quặc. Đây là cuộc xuất hành trong tư cách là người anh em trong tinh thần hiệp thông và tình huynh đệ Chúa Kitô.

Xuất hành ra khỏi con tim bằng đá để sống với con tim bằng thịt; xuất hành để ra khỏi nơi ở tiện nghi của sự yên thân đến với những khu nhà ổ chuột, với những bất ổn của những trẻ thơ đang ngày đêm bị đe doạ bởi nghèo đói; xuất hành ra khỏi sự đóng kín đôi mắt, đôi tai trong căn phòng của công việc ổn định thường nhật để bước ra ngoài thấy rõ và nghe tỏ những tiếng than khóc của trẻ bơ vơ trên đường phố, tiếng kêu đói của những trẻ em đang thiếu ăn, tiếng chửi tục của những trẻ em thiếu giáo dục nơi những vùng đất nghèo nàn lạc hậu, nơi nhưng khu nhà ổ chuột, những nơi ở mà nơi đó người nghèo đang bị ngăn cách với nhiều thành phần khác trong xã hội hôm nay bởi bức tường ích kỷ; ngay cả với chính chúng ta cũng bị ngăn cách khiến tầm nhìn của chúng ta hướng về người nghèo bị che khuất và ngăn con tim chúng ta rung động trước những kế hoạch phục vụ người nghèo. Đây là cuộc xuất hành với tư cách là người tôi tớ.

Đó là chúng ta đang trở thành môn đệ Chúa Kitô hôm nay.

2. Người Môn Đệ Chúa Kitô Trong Tư Cách Là Người Tôi Tớ.

Xuất hành trong tư cách là người tôi tớ, nghĩa là sống dấn thân phục vụ người nghèo.

Chúng ta cùng lắng nghe Lời Chúa... Trích sách Xuất Hành:

Đức Chúa nói cùng Môsê: "Ta đã thấy rõ cảnh khổ cực của dân Ta, Ta đã nghe tiếng chúng kêu than [...] Ta biết các nỗi đau khổ của chúng. Ta xuống giải thoát chúng và đưa chúng từ đất ấy lên một miền đất tốt tươi, rộng lớn, miền đất tràn trề sữa và mật [...] Tiếng rên siết của chúng đã thấu tới Ta; Ta cũng đã thấy cảnh áp bức chúng phải chịu. Bây giờ, ngươi hãy đi! Ta sai ngươi." (Xh 3,7-10)

Lời Chúa cũng đang mời gọi chúng ta nghe tiếng kêu. Chúng ta hãy cùng nhau dành vài phút để kết hợp một lòng một trí với Chúa Giêsu và Tin Mừng của Ngài, xin được ơn "mở to đôi mắt, rung động con tim" để đi tới với người nghèo, tới những nơi có người nghèo theo gương Chúa Kitô và đáplại lời mời gọi của Giáo Hội.

3. Chúa Kitô Tự Hạ Sống Như Người Nghèo và Cho Người Nghèo

 Theo Tin Mừng, Chúa Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa nhập thể, Ngài đã tự hạ sống nghèo để thi hành sứ mạng cứu độ, liên hệ đặc biệt đến người nghèo. Ngài sinh ra trong cảnh khó nghèo, sống trong một gia đình nghèo. Trong cuộc đời rao giảng, Ngài được coi như là một "ông đạo đi", rong ruổi khắp mọi miền để đến với người nghèo, không ngựa, không xe, đến độ nơi tựa đầu cũng không có. Tin Mừng mà Ngài đem đến cho trần gian là Tin Mừng giải thoát con người khỏi sự nghèo khổ (Lc 4,18 – 19). Người đã không từ chối bênh đỡ kẻ mồ côi goá bụa (Mt 23,14), thấy đám đông dân chúng người chạnh lòng thương vì họ vất vưởng bơ vơ như chiên không người chăn dắt (Mc 6,34), chữa lành những kẻ đau yếu (Mt 8,1; Mc 1.32-34; Lc 4,40-41), kêu gọi người tội lỗi... bằng một thái độ phục vụ (Mt 9, 10 – 13). Người cho thấy người nghèo cũng là con cháu Abraham (Lc 13,16), là con Thiên Chúa cần được cứu độ (Mt 5,3). Họ cũng có một chỗ đứng trong xã hội và cần được tôn trọng, được nâng đỡ (Mt 25,40). Trên thập giá, Chúa Kitô đã trình bày cho nhân loại một tình yêu trọn vẹn và tuyệt đối, một tình yêu cao vời đến nỗi khi chiêm ngưỡng Chúa Kitô Thập Giá, thánh Phaolô đã nói: “Anh em biết, Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta đã có lòng quảng đại như thế nào: Người vốn giàu sang phú quí, nhưng đã tự ý trở nên nghèo khó vì anh em, để lấy cái nghèo của mình mà làm cho anh em trở nên giàu có” (2Cr 8,9).

Chúa Kitô đã tự đồng hoá với người nghèo. Điều này chúng ta lại thấy rõ hơn trong Tin Mừng Matthêu 25, 31-46: "Vì xưa Ta đói, các ngươi đã cho ăn; Ta khát, các ngươi đã cho uống; Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước; Ta trần truồng, các ngươi đã cho mặc; Ta đau yếu, các ngươi đã thăm viếng; Ta ngồi tù, các ngươi đến hỏi han." Bấy giờ những người công chính sẽ thưa rằng: "Lạy Chúa, có bao giờ chúng con đã thấy Chúa đói mà cho ăn, khát mà cho uống; có bao giờ đã thấy Chúa là khách lạ mà tiếp rước; hoặc trần truồng mà cho mặc? "Ta bảo thật các ngươi: mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta vậy."

4. Chúa Kitô Mời Gọi Chúng Ta "Hãy Mở Đôi mắt Và Rung Động Con Tim" Dấn Thân Phục Vụ Người Nghèo

Lời mời gọi của Chúa Giêsu với anh thanh niên trong Tin Mừng: “Nếu anh muốn nên hoàn thiện, thì hãy bán tài sản đi mà đem cho người nghèo, anh sẽ được một kho tàng trên trời rồi hãy đến theo tôi” (Mt 19, 21), cũng đang hiện tại hoá với chúng ta hôm nay: hãy bán đi của cải anh đang có mà cho người nghèo để bước theo Thầy. Chúng ta đã bán gì và sẽ bán gì trong "gia tài" của chúng ta để cho người nghèo rồi tiếp tục theo Chúa Kitô?

Một chỗ khác trong Tin Mừng Chúa Giêsu khuyên ông Biệt phái Simon: “Khi mở tiệc thì [...] hãy mời những người nghèo [...] vì ông sẽ được đáp lễ trong ngày kẻ lành sống lại” (Lc 14,12 – 14). Đó cũng là lời mời gọi đang vang lên mỗi ngày đối với chúng ta: hãy chia cơm sẻ áo cho người đói rách, mở tiệc mời người nghèo, tiếp đón kẻ không nhà cửa, kẻ đang bị tống khứ ra khỏi nhà của họ, những trẻ mồ côi, bụi đời, những nạn nhân của xã hội... và họ đang ở bên cạnh chúng ta. Chúng ta có thấy những anh em chị em nghèo khổ, những học sinh đang gặp khó khăn, những sinh viên nghèo thiếu cơ hội để thăng tiến bản thân; có nghe tiếng kêu của họ và dám mở cửa phòng của mình ra, mở cửa cộng đoàn mình ra để nói với họ: Này tôi đây. Anh, Chị, Em cần tôi giúp điều gì?

Hình ảnh người Samaritanô nhân lành cúi mình xuống và cứu giúp người anh em đau khổ nhắc nhở chúng ta tự nguyện đón nhận một hành vi từ bỏ chính mình để mưu cầu lợi ích cho người khác, khi làm như thế, chúng ta khẳng định rằng người anh em chị em đang gặp khó khăn không phải là người xa lạ, họ chính là anh em, chị em tôi. Ai là anh em, chị em tôi hôm nay? Tôi tự nguyện làm gì để cất bớt nỗi đau cho một người thân cận tôi gặp hay tôi biết, có xem người nghèo quanh tôi như là anh chị em tôi không? Hay họ chỉ là những của nợ, chuyên gây phiền toái?

Hình ảnh Chúa Kitô Phục sinh hiện đến đồng hành, thăm hỏi, giảng giải, khuyên bảo với hai môn đệ trên đường Emmau để làm cho lòng họ nóng lên, làm cho mắt họ mở ra và nhận ra Chúa. Hình ảnh như thách đố chúng ta rằng: tôi có quan tâm đến anh chị em, học sinh, bạn bè, người nghèo quanh nơi tôi sống, chỗ tôi đến tham quan, có nhạy cảm trước hoàn cảnh của họ không? Và có dám biến cái nhạy cảm ấy thành hành động chăng. Nghĩa là có dám đến gần họ, thăm hỏi họ, ngồi bên cạnh họ và mời họ đến một quán nước hay quán cơm và cùng đồng bàn với họ? Chúa không đòi chúng ta làm tất cả, nhưng phải làm khi chúng ta có thể. Và chắc chắn Ngài cũng sẽ chỉ xét xử những gì chúng ta có thể làm mà đã không làm chứ không xét xử điều chúng ta không làm vì không có khả năng để làm.

5. Sứ Mạng Của Giáo Hội Trước Sự Nghèo Khổ Của Con Người

Noi gương Chúa Kitô, “Đấng vốn giàu sang phú quí đã tự nguyện trở nghèo khó” như chúng ta và chấp nhận hậu quả của tội lỗi đến nỗi bằng lòng chết và chết trên cây thập giá. Bước đi con đường của Ngài, Giáo Hội Chúa Kitô luôn yêu thương con người và hiệp thông với họ trong mọi sự đau khổ, chia sẻ với họ những hậu quả của tội lỗi.

Lòng yêu thương mà Giáo Hội dành cho người nghèo được cảm hứng từ Tin Mừng, từ đời sống khó nghèo của Chúa Giêsu và từ sự quan tâm của Người đối với người nghèo. Ngay từ thời sơ khai, thánh Gioan trong lá thư thứ nhất đã khuyên nhủ: “Nếu ai có của cải thế gian và thấy anh em mình lâm cảnh túng thiếu, mà chẳng động lòng thương, thì làm sao tình yêu Thiên Chúa ở lại trong người ấy được?” (1Ga 3,17).

Lòng yêu thương này không những liên quan tới sự khó nghèo vật chất, mà còn liên quan tới nhiều hình thức khác nhau của sự nghèo nàn về văn hoá và tôn giáo[1]. Hơn thế nữa, hiện nay, với chiều kích toàn cầu mà các vấn đề xã hội đều có, tình yêu ưu tiên dành cho người nghèo và các quyết định rút ra từ đó chắc chắn bao trùm vô số người đói khát, túng thiếu, không nhà ở, người không được chăm sóc y tế và trên hết, người không hy vọng, sẽ có một tương lai tốt đẹp hơn[2]. Nhân danh đức tin, nhiều tín hữu thuộc các cộng đoàn đã cùng nhau tham dự vào dự án can đảm nhằm làm thay đổi thế giới, làm cho người ta phải tôn trọng quyền con người, đặc biệt của những người nghèo, những người bị hạ nhục và những kẻ không được bảo vệ. ĐGH Gioan Phaolô II trong thông điệp "Quan Tâm Đến Vấn Đề Xã Hội" đã vui mừng nhận định việc hợp tác này, đồng thời nhấn mạnh rằng Giáo Hội Công Giáo không thể né tránh việc hợp tác này, ngài kêu gọi toàn thể các tín hữu, trước đây đã hành động cách độc lập thì ngày nay phải cùng nhau dấn thân phục vụ đại cuộc để lòng nhân từ của Thiên Chúa được toàn thắng[3].

Trong cuộc họp báo tại Vatican ngày 04/2/2009 do ĐHY Paul Cordes, Chủ tịch Hội đồng Tòa Thánh Cor Unum, Đồng Tâm tổ chức, với sự có mặt của bà Josette Sheeran, Giám đốc điều hành chương trình lương thực của Liên Hiệp Quốc. Bà cho biết số người đói trên thế giới từ năm 2007 đến nay đã tăng thêm 115 triệu người, nâng tổng số người đói trên thế giới là 1 tỷ người, tức là 1 phần 6 dân số thế giới. Vấn đề ở đây không phải là thiếu lương thực, nhưng là vấn đề phân phối, sự ham hố, kỳ thị, chiến tranh và các thảm trạng khác khiến cho nhiều người thiếu lương thực[4].

Trong Thông Điệp Hoà bình 2009 của Đức Bênêđictô XVI, ngài nhắc lại mối quan tâm của Giáo Hội về người nghèo như sau:

Sự chênh lệch giữa người giàu và người nghèo ngày càng rõ rệt hơn, ngay cả tại những nước phát triển về kinh tế. Đây là một vấn đề mà lương tâm nhân loại phải quan tâm, vì tình cảnh của nhiều người đau thương đến độ làm thương tổn phẩm giá bẩm sinh của họ...

Một đe dọa nghiêm trọng đối với hòa bình đang xảy ra và ngày càng trầm trọng hơn trên thế giới, đó là nhiều người, hay đúng hơn, nhiều dân tộc ngày nay đang sống trong cảnh nghèo đói cùng cực (số 1)[5].

Trong cảnh nghèo đói trẻ em luôn là nạn nhân cần được quan tâm hơn cả. Bởi lẽ chính các em cũng bị trở thành phương tiện kiếm tiền của người lớn (số 2)[6].

Trong giáo huấn của mình, Giáo Hội thường xuyên nhắc tới mối tương quan giữa lòng bác ái và sự công bằng: “Khi chúng ta chăm lo các nhu cầu của những người đang cần là chúng ta trả lại cho họ cái của họ, chứ không phải của chúng ta. Chúng ta không chỉ làm các việc bày tỏ lòng thương xót mà là đang trả một món nợ công bằng”[7].

Thánh giáo phụ Irênê nói: “vinh quang của Giáo Hội là người nghèo.”

 Thánh Phêrô Kim Ngôn nói: "Nếu bạn muốn lời cầu xin được lắng nghe, hãy lắng nghe lời cầu xin của kẻ khác. Nếu bạn không bịt tai trước kẻ khác, bạn mở được tai Thiên Chúa cho chính bạn.”

Thánh Lôrensô đã đem người nghèo đến cho những kẻ bách hại Giáo Hội và chỉ cho họ biết đó là tài sản của Giáo Hội.  

Công đồng Vatican 2 trong Hiến chế Tín lý về Giáo Hội viết: “Cũng thế, Giáo Hội trìu mến và ấp ủ những ai đau khổ vì sự yếu hèn của con người, nhất là nhận biết nơi người  nghèo khó và đau khổ hình ảnh Đấng Tạo hóa khó nghèo và khổ đau; ra sức giảm bớt những nỗi cơ cực của họ và nhằm phụng sự Chúa Kitô trong họ”[8].

Trong Thông Điệp Hoà Bình Thế Giới năm 2009, ĐGH Bênêđictô XVI đã đưa ra lời kêu gọi "để ý đến sự hoàn cầu hóa cũng phải mang một ý nghĩa tinh thần và luân lý, thúc giục hãy nhìn người nghèo với ý thức rằng tất cả mọi người đều tham phần vào một dự án duy nhất của Thiên Chúa, dự án mời gọi họp thành một gia đình duy nhất, trong đó mọi người - cá nhân, dân tộc và quốc gia - phải cư xử theo các nguyên tắc huynh đệ và trách nhiệm."[9]

6. Thay Lời Kết:  LÁ THƯ MẸ TÊRÊSA CALCUTTA

Khoảng vài năm trước đây, một Sư Huynh La San Tỉnh Dòng London (Anh quốc) viết thư hỏi ý kiến mẹ Têrêsa về ơn gọi La San hiện nay, Mẹ Têrêsa  trả lời trong bức thư sau:

Sư Huynh mến, rất cám ơn Sư Huynh đã viết thư thăm hỏi. “Người đã đến nhà mình, nhưng người nhà chẳng chịu đón nhận, chẳng nhận biết Người”(Ga 1,1-10), ”Ta đói nhưng các ngươi không cho Ta ăn”(Mt 26, 42). Họ chẳng nhận biết Chúa Kitô vì không ai dạy họ. Người đói khát mà chẳng ai cho Người ăn. Ngày nay Đức Giêsu đến với giới trẻ, người già, thanh niên và họ không nhận biết Người. Người thèm khát tình yêu nơi người trẻ mà chẳng ai đem cho chúng Ngôi Lời Thiên Chúa, Bánh Hằng Sống.

Các Sư Huynh đã dâng hiến đời mình cho Thiên Chúa để mọi người nhận biết Đức Kitô, để giảng dạy Lời Chúa, nhưng các Sư Huynh lại không có ở đó. Chẳng ai ngoài các Sư Huynh có thể đảm nhiệm vị trí này. Không ai ngoài các Sư Huynh có thể nói ngôn ngữ của người trẻ. Nếu các Sư Huynh rời bỏ vị trí của mình và bội ước với Thiên Chúa, ai sẽ đem Bánh Hằng Sống cho người trẻ? Lẽ nào việc giới trẻ đang chết đói vì thiếu Đức Kitô không làm các Sư Huynh bận tâm sao? Các Sư Huynh đang ở đâu vậy? Các Sư Huynh đã hứa rằng mình sẽ nuôi giới trẻ bằng Lời Chúa.

Hãy đi đến những khu ổ chuột và phục vụ người nghèo, đó là một lối thoát. Hãy chọn khó nghèo để các Sư Huynh có thể yêu mến Đức Kitô với tình yêu trọn vẹn, qua sự tuân phục đến chết. Và hãy mở rộng con tim và trường học của mình cho người nghèo, để khi Đức Kitô đến trong bộ dạng khốn cùng của người nghèo, các Sư Huynh sẽ nhận ra Người. Khi Người đến khao khát kiến thức, các Sư Huynh sẽ nuôi Người theo cách ấy, với sự kính trọng còn hơn cả khi các Sư Huynh phục vụ người giàu.

Công việc của các Sư Huynh thật tốt đẹp; vì nếu các Sư Huynh thực sự phục vụ với lòng mến, nếu các Sư Huynh thực sự cầu nguyện khi giảng dạy, mỗi lần như thế là các Sư Huynh để Chúa dạy dỗ qua mình. Đức Kitô không bao giờ phân biệt kẻ giàu người nghèo- khi người giảng dạy dân chúng- dù sao chăng nữa Đức Kitô đã và luôn là Đường, kà Sự Thật, là Sự Sống, là Ánh Sáng, là Tình Yêu và mỗi Sư Huynh cũng phải như thế.

Đức Khó Nghèo đối với các Sư Huynh hay đối với tôi đều giống nhau miễn là chúng ta để Đức Kitô sống cuộc đời nghèo hèn Người đã chọn. “Người vốn giàu có lại trở nên nghèo khó vì yêu thương chúng ta”(2Cr 8,9). Cho dù vì lý do nào đó các Sư Huynh phải dạy toàn là trẻ giàu, thì cũng đừng bận tâm, vì các Sư Huynh không dạy tiền bạc chúng mà dạy tâm hồn chúng, dạy con cái Chúa. Ơn gọi của một Sư Huynh La San tốt đẹp biết bao khi ta nhìn Sư Huynh với đôi mắt của Đức Kitô: “Các con làm điều đó cho Ta”, Đức Kitô nói.

Hãy yêu mến Đức Kitô với tình yêu trọn vẹn trong đức khiết tịnh

Hãy yêu mến Người với một tâm hồn thanh thoát trong đức khó nghèo

Hãy yêu mến Người đến chết trong đức vâng phục

Và chúng ta sẽ tỏa ánh sáng Chúa trong thế giới hôm nay.

Thân ái trong Đức Giêsu

Mẹ Têrêsa, M.C.

Hoa Hạ, fsc

Tháng 4. 2009

Hoa Hạ fsc (Theo Tỉnh Dòng La San Việt Nam)